Poznajcie Beatę - Grzybiarkę z Gór. Kobietę, która odnalazła gąskę sosnową!

Zacznijmy od początku. Podobno grzybobraniem interesuje się Pani już od około 30 lat. Pamięta Pani swoje pierwsze wyprawy do lasu? Skąd wzięła się ta pasja i co sprawia, że przez tyle lat nie traci Pani zapału?

Odkąd tylko pamiętam, las był moim drugim domem. Tę pasję zaszczepili we mnie rodzice, którzy zawsze uwielbiali zbierać grzyby, więc tak naprawdę z leśnym środowiskiem miałam do czynienia od wczesnego dzieciństwa. Zawsze fascynowała mnie różnorodność gatunków, ale w natłoku codziennych obowiązków po prostu nie miałam czasu, by się nad nimi pochylić - mijałam te nieznane i zbierałam tylko to, co dobrze znałam. Dopiero gdy dzieci dorosły i się usamodzielniły, zyskałam przestrzeń, by zająć się tym na poważnie. Zaczęłam uważniej przyglądać się leśnej ściółce,analizować i oznaczać nowe okazy. Ta ciekawość świata natury sprawia, że mój zapał absolutnie nie słabnie.

W jednym z wywiadów wspominała Pani, że od około ośmiu lat zaczęła interesować się nie tylko popularnymi grzybami jadalnymi, ale również mniej znanymi gatunkami. Co skłoniło Panią do zgłębiania wiedzy mykologicznej? Czy dziś bardziej cieszy Panią pełny koszyk czy odkrycie niezwykłego, rzadkiego okazu?

Pełny koszyk pięknych prawdziwków to zawsze ogromna radość, ale muszę przyznać, że dziś to właśnie odkrywanie nieznanego napędza mnie najbardziej. Ciekawostki mykologiczne pociągały mnie od zawsze, jednak dopiero od jakichś 8-10 lat mogę poświęcić im tyle czasu, ile naprawdę wymagają. Największą satysfakcję i taki pozytywny zastrzyk adrenaliny daje mi znalezienie gatunku, którego jeszcze nie znam. W lesie jest tak niesamowita różnorodność form i kolorów, że po prostu nie da się tam nudzić. To właśnie ta obietnica odkrycia czegoś nowego sprawia, że ta pasja nigdy nie powszednieje.

Przejdźmy do odkrycia, o którym mówiła cała grzybowa Polska. Jak wyglądał dzień, w którym natrafiła Pani na gąskę sosnową? Czy od razu wiedziała Pani, z jak wyjątkowym gatunkiem ma do czynienia, czy potrzebowała Pani pomocy w jego identyfikacji?

To był początkowo dzień jak każdy inny po prostu poszłam do lasu poszukać grzybów. Kiedy natrafiłam na ten owocnik, bardzo się ucieszyłam, bo od razu wiedziałam, że to dla mnie nowy gatunek. Sfotografowałam go, ostrożnie zabrałam do domu i zaczęłam analizować. Mając już pewne doświadczenie, przypuszczałam, że to może być jakaś gąska.Zaczęłam przeszukiwać internet i natrafiłam na informacje, że to może być legendarna gąska sosnowa. Nie miałam jednak stuprocentowej pewności, więc wrzuciłam zdjęcia na specjalistyczną grupę dla grzybiarzy. Tam różni znawcy tematu, w tym panowie Ryszard Rutkowski i Wiesław Kamiński, szybko ocenili, że to rzeczywiście ten unikatowy gatunek. Żeby mieć ostateczny dowód, wysłałam zasuszony okaz do badań mikroskopowych do pana Tomasza Sobczaka. Kiedy przyszło oficjalne potwierdzenie, byłam po prostu przeszczęśliwa. Od tamtego czasu wiem już, w jakich specyficznych warunkach i środowisku występuje, więc z każdym rokiem udaje mi się odnajdywać jej kolejne stanowiska.

Gąska sosnowa to gatunek, którego obecność w Polsce przez ponad sto lat nie była potwierdzana. Jakie emocje towarzyszyły Pani, kiedy okazało się, że dokonała Pani tak wyjątkowego odkrycia? Czy spodziewała się Pani, że zainteresują się nim ogólnopolskie media?

Kiedy uświadomiłam sobie, że trzymam w rękach grzyba, którego w Polsce oficjalnie nie widziano od stu lat, czułam niesamowitą dumę i ekscytację. Miałam wręcz przeczucie, że to odkrycie wyjdzie daleko poza fora mykologiczne i zainteresują się nim ogólnopolskie media i tak też się stało. Dostałam mnóstwo wiadomości, a kilka znalezionych owocników po prostu podarowałam innym, aby ten wyjątkowy gatunek mógł zostać zaprezentowany na wystawach grzyboznawczych i by jak najwięcej osób mogło go zobaczyć na żywo.

W jednym z wywiadów wspominała Pani o pokonywaniu wielu kilometrów w trudnym, górzystym terenie. Ile kilometrów potrafi Pani przejść podczas jednej wyprawy? Czy ma Pani swoje sprawdzone miejsca, do których wraca, czy raczej ciągle poszukuje nowych leśnych zakątków?

Moje wyprawy bywają dość wymagające fizycznie w trudnym, górzystym terenie potrafię przejść podczas jednego wyjścia około 12 do 13 kilometrów. Z biegiem lat wypracowałam sobie oczywiście "swoje" sprawdzone miejsca, o których wiem, że w odpowiednim czasie obdarują mnie konkretnymi gatunkami. Mimo to, ciekawość zawsze pcha mnie dalej. Stale eksploruję nowe fragmenty lasu, żeby szukać nowych stanowisk znanych mi już grzybów albo trafiać na zupełnie nowe, nieodkryte przeze mnie gatunki.

Czy ma Pani swoje ulubione pory dnia na grzybobranie? Jak wygląda przygotowanie do takiej wyprawy i co zawsze musi znaleźć się w Pani ekwipunku?

Zdecydowanie najpiękniejszą porą jest dla mnie wczesny ranek. Magia budzącego się lasu jest nie do opisania, dlatego zdarza mi się wstać już o 4:00 i wyruszyć na szlak. Mój ekwipunek jest bardzo praktyczny: solidny koszyk, ostry nożyk,plecak, zapas wody i czasami termos z kawą. Zawsze, niezależnie od prognoz, mam w plecaku kurtkę przeciwdeszczową,bo w górach pogoda potrafi zaskoczyć w kilka minut. Podstawą są też oczywiście wygodne i przyczepne buty, bez których wielokilometrowy marsz po stromym terenie byłby niemożliwy.

Czy po odkryciu gąski sosnowej zaczęła Pani jeszcze uważniej przyglądać się leśnej ściółce? Jakie inne rzadkie lub nietypowe gatunki udało się Pani spotkać? Czy jest jakiś grzyb, którego wciąż szczególnie chciałaby Pani odnaleźć?

Ja zawsze bacznie przyglądam się ściółce, bo bez tego umyka nam całe ukryte życie lasu. Żeby odkrywać nowe gatunki,trzeba mieć oczy dookoła głowy patrzeć nie tylko pod nogi, ale też na pnie drzew, powalone gałęzie czy mchy. Gdyby nie to moje wrodzone "wścibstwo", pewnie przeszłabym obok gąski sosnowej, nie zwracając na nią najmniejszej uwagi. Z innych ciekawostek udało mi się znaleźć na przykład dwupierścieniaka cesarskiego (choć niestety jego stanowisko w mojej okolicy zostało zniszczone przy wycince drewna) czy przepięknego siatkoblaszka maczugowatego. Trafiam też na wiele intrygujących, pojedynczych okazów. A moje wielkie marzenie? Bardzo chciałabym odnaleźć muchomora cesarskiego. Mam jednak świadomość, że ten ciepłolubny gatunek naturalnie w Polsce nie występuje... ale kto wie, co przyniesie zmieniający się klimat!

W mediach społecznościowych pokazuje Pani wiele gatunków, również tych mniej znanych. Jaką radę dałaby Pani osobom, które chcą poszerzać swoją wiedzę o grzybach? Jak ważne jest korzystanie z atlasów i konsultowanie trudniejszych znalezisk z ekspertami?

Najważniejsza i żelazna zasada: do koszyka wkładamy wyłącznie te grzyby, co do których mamy absolutną,stuprocentową pewność. Jeśli chcemy poszerzać wiedzę i poznawać nowe gatunki, musimy się z nimi najpierw "opatrzeć". Niezwykle ważne jest prawidłowe wyjmowanie owocnika z podłoża – zawsze w całości. Wiele kluczowych cech identyfikacyjnych kryje się na samym dole trzonu. Przykładem są muchomory, które wyrastają z charakterystycznej pochwy. Jeśli po prostu utniemy grzyba nożykiem przy ziemi, tę najważniejszą cechę zostawimy w mchu i o pomyłkę nietrudno.

Zwracajmy też uwagę na zapach, a nawet na gatunek drzewa, pod którym grzyb rośnie, ponieważ wiele z nich żyje w ścisłej symbiozie (mikoryzie) tylko z konkretnymi drzewami. Korzystanie z rzetelnych atlasów i forów eksperckich to dla każdego grzybiarza podstawa. Jeśli czegoś nie wiemy, zróbmy dobre zdjęcia w naturalnym środowisku (w tym blaszki i trzon) i poprośmy grzyboznawców o weryfikację. W lesie trzeba po prostu zachować pokorę, bo błąd może mieć fatalne skutki.

Pani profil na Facebooku obserwuje już około 15 tysięcy osób. Jak zaczęła się przygoda z publikowaniem zdjęć i relacji z lasu? Czy spodziewała się Pani, że zgromadzi wokół siebie tak dużą społeczność? Jakie wiadomości od obserwatorów najbardziej zapadają Pani w pamięć?

Moja aktywność w internecie zaczęła się już dawno temu, ale głównie w zamkniętych grupach grzybiarskich, gdzie dzieliłam się zdjęciami ze swoich wypraw. Własną stronę założyłam stosunkowo niedawno, w grudniu 2025 roku.Zrobiłam to głównie za namową znajomych oraz przede wszystkim za namową mojej córki i jej chłopaka, którzy mocno mnie do tego dopingowali.Będę szczera - nie miałam pojęcia, że to nabierze takiego tempa. Moim cichym marzeniem było zgromadzenie wokół siebie może z 10 tysięcy osób, a tymczasem nie minął nawet rok, a ta liczba już dawno została przekroczona! Jestem ogromnie wdzięczna za każdego obserwatora. Najbardziej wzruszają mnie prywatne wiadomości pełne wsparcia i uznania dla tego, co robię. To dla mnie piękna nagroda, która daje niesamowitą motywację, żeby wstać o świcie i pokonywać kolejne kilometry po leśnych bezdrożach.

Po tylu latach spędzonych w lesie z pewnością ma Pani mnóstwo historii. Które grzybobranie wspomina Pani najlepiej? Czy poza gąską sosnową było jeszcze jakieś znalezisko, które szczególnie Panią zaskoczyło?

Każde wejście do lasu to jak otwarcie nowej książk- ma w sobie coś niezwykłego i niepowtarzalnego. Naprawdę nie potrafiłabym wybrać tego jednego, jedynego wyjścia, które wspominam najlepiej, bo za każdym z nich kryje się inna pogoda, inne światło i inna historia. Gąska sosnowa była oczywiście spektakularna, ale tak naprawdę każdy gatunek,który spotykam po raz pierwszy w życiu, wywołuje u mnie dziecięcy zachwyt. Las to jedno wielkie zaskoczenie i właśnie dlatego tak bardzo go kocham.