Darmowa dostawa od 250 zł
Gdzie odkryto Dianjunus rex?
Nowy gatunek został opisany na podstawie okazów znalezionych w chińskiej prowincji Junnan, położonej w południowo-zachodniej części kraju. Region ten wyróżnia się dużą różnorodnością środowisk – od lasów subtropikalnych po tropikalne lasy deszczowe.
Zespoły badawcze zbierały materiał do badań w latach 2024–2025. Charakterystyczne, jasne i masywne struktury grzyba wyrastały z gleby w pobliżu korzeni drzew oraz z korzeni niedawno obumarłych roślin, w tym dębu korkowego chińskiego.
Początkowo nietypowy wygląd grzyba wzbudził zainteresowanie mykologów. Dopiero szczegółowe badania jego budowy i materiału genetycznego pozwoliły ustalić, że mają do czynienia z organizmem, który nie pasuje do żadnej wcześniej opisanej rodziny grzybów.
Grzyb, który może ważyć ponad 2 kilogramy
Najbardziej zaskakującą cechą Dianjunus rex są jego rozmiary. W zależności od okazu jego struktury zarodnikotwórcze osiągają od około 20 do 50 cm wysokości. Większość zebranych egzemplarzy ważyła od 250 do 600 gramów, jednak największy zbadany okaz osiągnął masę aż 2,2 kg.
Młode struktury mają zazwyczaj zaokrąglone wierzchołki. W miarę dojrzewania mogą przybierać kształty przypominające palce, cylindry lub rozgałęzione formacje. Ich powierzchnia jest początkowo jasna, a wraz z rozwojem ciemnieje.
Warto jednak wyjaśnić jedną rzecz: Dianjunus rex nie jest typowym grzybem kapeluszowym, takim jak borowik czy podgrzybek. Należy do workowców, czyli dużej grupy grzybów, w której zarodniki powstają w specjalnych strukturach nazywanych workami. Jego masywne struktury określa się mianem podkładek (stromat), a nie klasycznych kapeluszy.
Według autorów badania to największe pod względem rozmiarów struktury owocnikujące udokumentowane dotychczas u przedstawicieli typu Ascomycota, czyli workowców.
Nowy gatunek, nowy rodzaj i zupełnie nowa rodzina
Odkrycie Dianjunus rex jest szczególnie ważne dla nauki, ponieważ nie chodzi wyłącznie o opisanie kolejnego gatunku.
Badacze ustanowili trzy nowe jednostki klasyfikacji biologicznej:
Dianjunus rex – nowy gatunek grzyba.
Dianjunus – nowy rodzaj, do którego należy ten gatunek.
Dianjunaceae – nowa rodzina grzybów.
Aby potwierdzić jego odrębność, naukowcy przeprowadzili szczegółowe obserwacje morfologiczne, analizę kilku fragmentów DNA oraz badania filogenomiczne, porównujące dane genetyczne z informacjami o innych grzybach.
Analizy wykazały, że Dianjunaceae tworzy odrębną linię ewolucyjną, spokrewnioną z rodziną Graphostromataceae. Oznacza to, że odnaleziony organizm reprezentuje gałąź drzewa życia grzybów, której wcześniej nie uwzględniano w takiej klasyfikacji.
Historia starsza niż wiele znanych nam zwierząt
Jednym z najbardziej fascynujących wyników badania jest oszacowanie wieku linii ewolucyjnej, do której należy Dianjunus rex.
Na podstawie analiz molekularnych badacze wskazali, że rodzina Dianjunaceae mogła wyodrębnić się około 65 milionów lat temu, we wczesnym paleocenie. Był to okres następujący po wielkim wymieraniu na granicy kredy i paleogenu, które doprowadziło do wyginięcia nieptasich dinozaurów oraz wielu innych grup organizmów.
Nie oznacza to jednak, że naukowcy znaleźli skamieniałość grzyba sprzed 65 milionów lat. Wiek ten jest szacunkiem dotyczącym powstania jego linii ewolucyjnej, wyliczonym na podstawie danych genetycznych i modeli ewolucyjnych.
Badacze zwracają uwagę, że po masowym wymieraniu ekosystemy lądowe ulegały głębokim przemianom. Zmieniały się lasy, a obumierająca materia roślinna mogła tworzyć nowe możliwości dla organizmów rozkładających drewno. To interesująca hipoteza wyjaśniająca ewolucję tej grupy grzybów, choć nie została bezpośrednio udowodniona.
Dlaczego ten grzyb urósł tak duży?
To jedno z pytań, na które naukowcy nie mają jeszcze ostatecznej odpowiedzi.
Jedna z hipotez zakłada, że wysokie i masywne struktury mogą ułatwiać rozprzestrzenianie zarodników przez wiatr. W gęstym lesie uniesienie struktur zarodnikotwórczych ponad warstwę ściółki i niskiej roślinności może zwiększać szanse na ich transport.
Taka strategia ma jednak swoją cenę. Wytworzenie dużej struktury wymaga znacznych zasobów energii i materiału. Musi więc przynosić korzyści, które równoważą koszt jej budowy.
Autorzy badań wskazują również na możliwość szczególnego sposobu życia tego grzyba: niewykluczone, że może on rozwijać się w tkankach żywego drzewa, a po jego obumarciu przechodzić do wykorzystywania martwego materiału roślinnego. Ta koncepcja pozostaje jednak hipotezą i wymaga dalszych badań.
Czy Dianjunus rex występuje w Polsce?
Na podstawie obecnie opisanych stanowisk nie ma potwierdzenia, że Dianjunus rex występuje w Polsce. Dotychczasowe okazy badano w prowincji Junnan w Chinach, w środowiskach tropikalnych i subtropikalnych.
Nie należy więc traktować tego gatunku jako grzyba, którego można obecnie spodziewać się podczas typowego grzybobrania w polskich lasach.
Warto też pamiętać, że naukowe odkrycie nowego gatunku nie oznacza automatycznie, że jest on jadalny. W przypadku Dianjunus rex nie należy zakładać przydatności kulinarnej na podstawie samego opisu naukowego.
Ile grzybów wciąż czeka na odkrycie?
Historia Dianjunus rex przypomina, że wiedza o różnorodności grzybów pozostaje niepełna. Według informacji przywoływanych przez Chińską Akademię Nauk w prowincji Junnan udokumentowano ponad 6000 gatunków grzybów, ale szacunki wskazują, że rzeczywista liczba może być wielokrotnie większa.
Nie wszystkie nieopisane gatunki muszą być duże i efektowne. Wiele z nich to organizmy niewielkie, ukryte w glebie, drewnie lub tkankach roślin. Ich poznanie wymaga systematycznych badań terenowych, mikroskopowych i genetycznych.
Dianjunus rex jest więc czymś więcej niż rekordowo dużym grzybem. To przykład tego, jak badania nad pozornie niepozornymi organizmami mogą prowadzić do odkrycia nowych gałęzi drzewa życia.
Podsumowanie
Dianjunus rex to nowo opisany gatunek grzyba z chińskiej prowincji Junnan, którego struktury zarodnikotwórcze mogą osiągać 50 cm wysokości i masę 2,2 kg. Badania pozwoliły opisać nie tylko nowy gatunek i rodzaj, lecz także nową rodzinę – Dianjunaceae. Jej pochodzenie oszacowano na około 65 milionów lat temu, choć jest to wynik modelowania ewolucyjnego, a nie bezpośrednie datowanie znalezionego okazu.
Odkrycie pokazuje, że nawet w czasach zaawansowanych badań genetycznych świat grzybów nadal potrafi zaskakiwać.
Źródła naukowe i materiały do dalszej lektury
Song J. i in., Unearthing a fungal giant: Dianjunaceae fam. nov., a novel Paleocene lineage of Xylariales harboring Dianjunus rex gen. et sp. nov., „Frontiers in Fungal Biology”, 29 września 2026 r.DOI: https://doi.org/10.3389/ffunb.2026.1940464
Chińska Akademia Nauk, Giant Fungus Discovered in Yunnan Reveals New Fungal Family, październik 2026 r.https://english.cas.cn/newsroom/cas-in-media/202610/t20261021_1209208.shtml
